Niacyna czyli witamina B3 – właściwości, suplementacja, dawkowanie

Niacyna jest jedną z 8 witamin z grupy B niezbędną w naszej codziennej diecie. Powszechne nazwy tej witaminy to B3, niacyna, kwas nikotynowy czy witamina PP. Należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie jest bardzo ważna dla zdrowego serca. Od roku 1950 była stosowana do obniżania poziomu cholesterolu (LDL) i trójglicerydów we krwi.

Niacyna występuje w naturalnej diecie, produktami bogatymi w niacynę są:

  • wołowina
  • drób
  • jagnięcina
  • łosoś
  • sardynki
  • nasiona słonecznika

Można również ją pozyskiwać z suplementacji. Należy pamiętać, że jako witamina rozpuszczalna w wodzie a nie w tłuszczach nie jest magazynowana w organizmie.

Działanie niacyny podobnie jak innych witamin z grupy B wspomaga nasz organizm w przetwarzaniu żywności na użyteczne dla nas paliwo. Witamina B3 pomaga organizmowi w wytwarzaniu kluczowych hormonów płciowych oraz hormonów w nadnerczach i innych częściach ciała związanych ze stresem. Niacyna zmniejsza też stany zapalne i zwiększa krążenie krwi.

Działanie niacyny na poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów.

Badania wykazały że niacyna w dawkach farmakologicznych obniża poziom cholesterolu całkowitego, trójglicerydów, lipoprotein o bardzo niskiej gęstości i niskiej gęstości (LDL)oraz podwyższa poziom lipoprotein o dużej gęstości (HDL). Celem tego badania było sprawdzenie jaki wpływ ma 12-tygodniowe leczenie niacyną na stres oksydacyjny i na profil lipidowy u pacjentów z niskim poziomem cholesterolu HDL, w szczególności u tych osób gdzie poziom był mniejszy niż 40mg/dl. W badaniu wzięło udział 17 osób z hipercholesterolemią (wysoki poziom cholesterolu) i niskim poziomem HDL, oraz 8 zdrowych osób jako grupa kontrolna. Badanie wykazało, że suplementacja witaminą B3 zmniejszyła stres oksydacyjny i poziom triglicerydów a jednocześnie znacząco zwiększyła poziom HDL u osób z wysokim poziomem cholesterolu.

Suplementacja wysokimi dawkami niacyny jak wykazały badania może pomagać w podniesieniu poziomu HDL. W czasopiśmie International Journal of Clinical Practice ukazał się artykuł który potwierdza, że niacyna jest klinicznie najskuteczniejszym środkiem zwiększającym poziom cholesterolu HDL. U osób cierpiących na nadmierny poziom cholesterolu ogólnego niacyna potrafi zwiększyć poziom cholesterolu HDL aż o 20-40 procent.

Niacyna pomaga leczyć Pelagrę

Pelagra jest rzadkim schorzeniem wynikającym z niedoboru witaminy B3. Alkoholicy, podobnie jak ludzie z HIV / AIDS, są narażeni na rozwój pelagry. Niacyna jest zatwierdzona przez FDA do leczenia pelagry.

Działanie niacyny na zabarwienie skóry

Jednym z efektów ubocznych przyjmowania zwiększonych dawek niacyny jest uderzenie gorąca, odczuwanie ciepła i pieczenie lub swędzenie skóry po przyjęciu witaminy. Objawy te występują ponieważ niacyna rozszerza naczynia włosowate które zwiększają przepływ krwi do skóry. Czasami suplementujący się niacyną czują na skórze objawy podobne do poparzenia słonecznego. Uczucie to przychodzi najczęściej po 15-30 minutach od zażycia witaminy i trwa około 1 godziny. Uczuciu poparzenia słonecznego towarzyszy kolor w postaci zaczerwienienia skóry.

Suplementacja niacyną – dawki

Suplementacja wysokimi dawkami niacyny powinna się odbywać pod nadzorem lekarza. Zazwyczaj lekarze zalecają przyjmowanie niacyny podczas posiłków lub bezpośrednio po nich i stopniowo zwiększają dawkę w ciągu kilku tygodni.

Andrew W. Saul w swojej książce „Wylecz się sam. Megadawki witamin” proponuje następujący program suplementacji. Dla bezpieczeństwa rozpoczynamy od dawki 25 miligramów niacyny przyjmowanej 3 razy dziennie z posiłkiem. W drugi dzień zwiększamy dawkę do 50 miligramów rano a pozostałe 2 dawki w tym dniu pozostawiamy na poziomie 25 miligramów. W trzecim dniu zwiększamy dawkę o kolejne 25 miligramów czyli bierzemy rano 50, w południe 50 a wieczorem 25 miligramów. W czwarty dzień znowu zwiększamy o 25 miligramów, czyli pobieramy już 3 razy po 50 miligramów. Piątego dnia przyjmujemy 75-50-50, szóstego 75-75-50 itd w kolejnych dniach zwiększając każdorazowo o 25 miligramów. Porcje przyjmowanej niacyny zwiększamy aż pojawią się uderzenia ciepła.

Istnieje również niacyna o przedłużonym uwalnianiu, która zmniejsza ryzyko zaczerwienienia skóry. Poniżej przedstawiam przykład zalecanego dawkowania preparatu niacyny o przedłużonym uwalnianiu:

  • Tygodnie 1-4: dzienna dawka 500 miligramów niacyny przyjmowanej przed snem
  • Tygodnie 5-8: dzienna dawka 1000 miligramów przed snem (może to być jedna 1000-miligramowa tabletka lub dwie 500-miligramowe tabletki)

Po 8 tygodniach suplementacji lekarz powinien ocenić reakcję pacjenta na niacynę. Kobiety otrzymują dawki mniejsze od mężczyzn. Jeżeli dawka 1000 mg jest niewystarczająca można ją zwiększyć do 1500mg, a następnie do 2000 mg. Dawki niacyny powyżej 2000 mg nie są zalecane. Nie zaleca się również wyższej dawki niż 500mg w ciągu pierwszych 4 tygodni.

Skutki uboczne suplementacji niacyny i ostrożność

Jak już wspominałem suplementacja niacyny może powodować zaczerwienienie skóry i uderzenia gorąca, szczególnie w początkowym okresie. Innymi efektami ubocznymi mogą być rozstrój żołądka, biegunka i mdłości. Te uboczne skutki z reguły ustępują z czasem.
Wysokie dawki niacyny mogą wiązać się z uszkodzeniem wątroby, problemami żołądkowo-jelitowymi, nietolerancją glukozy, niskim ciśnieniem krwi, zmianami rytmu serca i innymi problemami zdrowotnymi. Dlatego ważne jest, aby porozmawiać z lekarzem na temat odpowiedniego suplementu niacyny i dawki dla konkretnych potrzeb.
Nasycanie niacyną, a także suplementacja niacyną często nie jest zalecane dla osób z poniższymi warunkami:

  •  Aktywna choroba nerek
  • Aktywna choroba wątroby
  • Aktywny wrzód żołądka
  • Alkoholizm
  • Zaburzenia krzepnięcia krwi, takie jak hemofilia
  • Jaskra
  • Niskie ciśnienie krwi
  • Nadwrażliwość na niacynę
  • Cukrzyca typu 2 z niekontrolowanym poziomem cukru we krwi (ponieważ niacyna może zwiększać poziom cukru we krwi)

Zwykle nie zaleca się przyjmowania niacynowych tabletek o przedłużonym uwalnianiu, u kobiet w ciąży, planujących ciążę lub karmiących piersią. Jest możliwe, że niacyna nasila alergie poprzez zwiększenie poziomu histaminy w organizmie.

Źródła:

1

Andrew W. Saul – „Wylecz się sam. Megadawki witamin” Oficyna Wydawnicza ABA 2016r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *