Tiamina czyli witamina B1 – właściwości, działanie, skutki niedoborów

Tiamina jest witaminą łatwo wchłanianą w jelicie cienkim skąd jest transportowana do tkanek. Organizm magazynuje około 30mg witaminy B1 z czego większość (80%) w postaci pirofosforanu tiaminy. W krajach rozwiniętych niedobory tiaminy są rzadkim zjawiskiem. Najczęściej na niedobory tiaminy cierpią alkoholicy i osoby niedożywione i z upośledzonym wchłanianiem tej witaminy. Znane są jednak literaturze opisy masowego niedoboru tiaminy który występował w Azji pod postacią choroby beri-beri. Przyczyną takiego stanu rzeczy było wprowadzenie zmian technologicznych w produkcji ryżu. Łuskanie i mielenie ryżu pozbawiało go witaminy B1, która znajduje się w osłonce ziarna.

Choroba beri-beri objawiała się zanikiem mięśni, osłabieniem mięśnia sercowego, rozszerzeniem naczyń obwodowych, obrzękami i licznymi objawami psychicznymi.

Niedobór tiaminy

Braki witaminy B1 można łatwo wykryć laboratoryjnie poprzez wydalanie tiaminy z moczem. Objawami niedoboru tiaminy może być: osłabienie, chroniczne zmęczenie, problemy z sercem, psychoza i uszkodzenie nerwów. Umiarkowany niedobór tiaminy powoduje dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysfunkcję nerwów obwodowych i osłabienie mięśni. U alkoholików niedobór tiaminy powoduje objawy neurologiczne.

Źródła pokarmowe tiaminy

Najbogatszymi źródłami pokarmowymi są ziarna, orzechy, nasiona, wodorosty, drożdże, wątroba. Witamina B1 występuje zwykle w większości pełnoziarnistych produktach zbożowych, takich jak pieczywo, makarony, ryż. Owoce i warzywa nie są bogate w tiaminę ale pewne jej ilości można znaleźć w takich warzywach jak groch, pomidory, szparagi, ziemniaki, grzyby, sałata rzymska, szpinak, brukselka, bakłażan.

 

Jakie funkcje spełnia tiamina?

Tiamina utrzymuje zdrowy metabolizm

Jest niezbędna do wytworzenia głównej cząsteczki nośnika energii w obrębie mitochondriów komórek. Witamina B1 pomaga w przekształceniu węglowodanów w glukozę, która jest preferowanym źródłem energii. Pomaga również w rozkładzie białek i tłuszczy. Tiamina odgrywa ważną rolę w produkcji krwinek czerwonych.

Tiamina zapobiega uszkodzeniom nerwów

Konwertuje węglowodany z naszego pożywienia w energię dla organizmu w szczególności dla mózgu i układu nerwowego. Pomaga w prawidłowym rozwoju osłonek mielinowych otulających nerwy chroniąc je przed uszkodzeniem i śmiercią.

Tiamina wspiera zdrowy układ sercowo-naczyniowy

Jest niezbędna do produkcji neuroprzekaźnika zwanego acetylocholiną, który służy do przekazywania wiadomości między nerwami i mięśniami. Aby utrzymać prawidłową czynność serca nerwy i mięśnie muszą wykorzystać energię ciała do utrzymania wzajemnej sygnalizacji. Ostatnie badania wskazują, że tiamina   pomaga utrzymać prawidłową funkcję komory serca i pomaga w leczeniu niewydolności serca.

Tiamina wzmacnia odporność

Pomaga utrzymać napięcie mięśni wzdłuż przewodu pokarmowego, gdzie znajduje się znaczna część układu odpornościowego. Zdrowy przewód pokarmowy jest ważny dla prawidłowego wchłaniania tiaminy. Tiamina pomaga w wydzielaniu kwasu solnego niezbędnego do prawidłowego trawienia i wchłaniania składników odżywczych.

Tiamina wspomaga leczenie alkoholizmu

Pomaga zmniejszyć ryzyko zaburzenia mózgu zwanego zespołem Wernickego-Korsakoffa. Objawy tego zaburzenia obejmują mimowolne ruchy mięśni, uszkodzenie nerwów, letarg i kłopoty z chodzeniem. To zaburzenie występuje często u alkoholików z niskim poziomem tiaminy. Alkohol ma negatywny wpływ na proces wchłaniania tiaminy przez organizm. Uważa się, że 30-80% alkoholików może mieć niedobór tiaminy. Natomiast suplementacja wysokimi dawkami tiaminy może pomóc w zmniejszeniu objawów odstawienia alkoholu.

Tiamina pomaga w uczeniu się.

Jest niezbędną witaminą, która zwiększa koncentrację, energię, zwalcza przewlekły stres i prawdopodobnie zapobiega utracie pamięci. Badania powiązały niedobór tiaminy z problemami w uczeniu się i zapamiętywaniu informacji.

Tiamina pomaga zachować pozytywny nastrój.

Pomaga naszemu organizmowi znieść wysoki poziom stresu. Witaminy z grupy B często są nazywane witaminami „antystresowymi”. Tiamina jest niezbędna aby poprawić nastrój i chronić organizm przed lękiem i depresją. Przeciwdziała stanom zapalnym i pomaga w utrzymaniu prawidłowej funkcji mózgu odpowiedzialnej za podejmowanie decyzji.

Tiamina pomaga zapobiegać chorobom oczu

Badania wykazują, że witamina B1 może pomagać w obronie przez problemami z widzeniem, takimi jak zaćma i jaskra.  Ma to związek ze zdolnością tiaminy do pływania na sygnalizację nerwów i mięśni, co jest ważne w przekazywaniu informacji z oczu do mózgu.

Interakcje tiaminy i efekty uboczne

Witamina B1 może nie być prawidłowo wchłaniana przez niektóre osoby, które mają problemy z wątrobą, piją dużo alkoholu lub mają inne schorzenia. Istnieją także pokarmy, które zakłócają wchłanianie tiaminy. Garbniki zawarte w kawie i herbacie mogą reagować z tiaminą przekształcając ją do postaci trudnej do prawidłowego wchłonięcia prowadząc do problemów trawiennych. Jednak ta sytuacja występuje rzadko i jest spowodowana wypiciem bardzo dużej ilości kofeiny.

Inne badania wskazują na to, że substancje chemiczne niszczące tiaminę zawierają surowe ryby słodkowodne i skorupiaki. Może być to widoczne u ludzi spożywających duże ilości surowych owoców morza. Gotowanie ryb niweluje ten problem.

Źródło: 1

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *