Żelazo – zapobiega niedokrwistości, niedobory i występowanie

Żelazo

Żelazo to pierwiastek, którego zapotrzebowanie jest uzależnione od płci i wieku. Kobiety potrzebują więcej żelaza niż mężczyźni ze względu na comiesięczne ubytki podczas cyklu menstruacyjnego. Większość żelaza obecnego w naszym ciele ma postać hemoglobiny, pozostała ilość jest przechowywana w wątrobie, śledzionie i szpiku kostnym lub znajduje się w tkance mięśniowej.

Żelazo jest niezbędnym składnikiem odżywczym, który pomaga w wielu funkcjach naszego organizmu. Jedną z najważniejszych takich funkcji jest pomoc w transporcie tlenu we krwi.

Niedobór żelaza jest najczęstszym niedoborem w USA. Prawie 10% kobiet ma niedobór żelaza. Niedobory są najczęściej związane z rozwojem niedokrwistości. Żelazo pomaga metabolizować białka i odgrywa rolę w produkcji hemoglobiny i czerwonych krwinek, pomagając zapobiegać anemii.

Grupy ryzyka zagrożone niedoborem żelaza:

  • stosowanie diety wegetariańskiej lub wegańskiej
  • intensywne ćwiczenia
  • kobiety w ciąży i karmiące
  • osoby z niewydolnością nerek
  • osoby poddawane dializie
  • ludzie z zaburzeniami żołądkowo-jelitowe
  • przyjmowanie dużej ilości leków zobojętniających kwas żołądkowy
  • dawcy krwi i osoby po operacjach

Na szczęście niedobory żelaza łatwo można zdiagnozować poprzez proste badanie krwi.

Żelazo jest potrzebne do produkcji hemoglobiny, rodzaju białka znajdującego się w krwinkach czerwonych, którego zadaniem jest przenoszenie tlenu przez całe ciało do każdej z komórek. Jeżeli mamy niedobór żelaza, nasze ciało dba o kluczowe części ciała takie jak mózg, tkanki mięśni i komórki pozostawiając nas w uczuciu wyczerpania i słabości. Żelazo odgrywa ważną rolę w procesach enzymatycznych, które pomagają organizmowi trawić pokarm i wchłaniać składniki odżywcze. Reakcje te równoważą także poziom hormonów, wspomagają mózg, serce, skórę, włosy, paznokcie.

Jakie są objawy niedoborów żelaza w organizmie?

  • niedokrwistość
  • przewlekłe zmęczenie i niska energia
  • bladość i zażółcenie skóry
  • skrócenie oddechu
  • nieprawidłowe bicie serca
  • brak równowagi hormonalnej
  • słabość mięśni
  • zmiany apetytu
  • problemy z wykonywaniem ćwiczeń
  • problemy z zasypianiem
  • zmiany w wadze
  • kaszel
  • problemy z koncentracją, zapamiętywaniem i uczeniem się
  • rany na ustach i języku
  • zmiany nastroju

Zalecana dzienna ilość żelaza:

  • Dzieci w wieku od 4 do 8 lat: 10 miligramów
  • Dzieci w wieku od 9 do 13 lat: 8 miligramów
  • Kobiety w wieku od 19 do 50: 18 miligramów
  • Kobiety w ciąży: 27 miligramów
  • Kobiety w okresie laktacji: 10 miligramów
  • Mężczyźni w wieku od 19 do 50: 8 miligramów

Jak widać małe dzieci potrzebują więcej żelaza niże większe. Dzieje się tak dlatego, że żelazo jest niezbędne w procesie szybkiego wzrostu i rozwoju poznawczego. Bardzo często u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 3 lat obserwuje się niedobory. Dotyczy to w szczególności wcześniaków lub noworodków z niedowagą. Ważne jest także aby takie dzieci otrzymywały pokarm od matki a nie piły krowiego mleka lub mleka modyfikowanego. Mleko matki uważa się za wysoko biodostępne i żelazo takie jest najlepiej wchłaniane przez organizm dziecka.

Jakie produkty są bogate w żelazo?

  • wątroba
  • biała fasola
  • soczewica
  • szpinak
  • orzechy nerkowca
  • ciecierzyca
  • mięso kacze
  • sardynki
  • nasiona dyni
  • jaja

Podczas spożywania pokarmów bogatych w żelazo warto je łączyć z produktami zawierającymi wysoką dawkę witaminy C. Witamina C pomaga naszemu organizmowi w lepszym przyswojeniu żelaza.

Osoby będące wegetarianami i weganami mogą rozważyć suplementację ze względu na gorszą przyswajalność żelaza w produktach roślinnych. Żelazo pochodzące z mięsa jest 2-3 krotnie lepiej przyswajane niż z roślin.

Istnieją naturalne substancje, które powodują zmniejszoną zdolność organizmu do wchłaniania żelaza. Są to pokarmy zawierające polifenole, fityniany oraz wapń.

Jakie korzyści zdrowotne daje nam żelazo?

Zapobiega niedokrwistości

Niedokrwistość jest spowodowana niską produkcją czerwonych krwinek i hemoglobiny. Niedokrwistość wpływa na złe funkcjonowanie mózgu oraz powoduje niską odporność lub niezdolność do zwalczania chorób. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje że około połowa z 1,62 miliarda przypadków niedokrwistości na całym świecie jest spowodowana niedoborem żelaza a druga połowa to czynniki genetyczne.

Pomaga mózgowi w utrzymaniu funkcji poznawczej

Żelazo jest potrzebne do wspierania funkcji mózgu poprzez przenoszenie tlenu. W rzeczywistości około 20% całego tlenu w ciele jest wykorzystywane przez mózg. Dlatego niedobór może upośledzać pamięć lub inne funkcje umysłowe. U niemowląt i dzieci niedobór może powodować zaburzenia psychoruchowe i zaburzenia poznawcze, które prowadzą do trudności w uczeniu się.

Potrzebne do rozwoju zdrowej ciąży

Niedobór żelaza w czasie ciąży zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu a także urodzenia dziecka z niedowagą. kobietom w ciąży zaleca się dietę bogatą w żelazo a nawet przyjmowanie suplementów.

Pomaga utrzymywać pozytywny nastrój

Neuroprzekaźniki, które wspierają pozytywny nastrój, polegają na odpowiednim poziomie żelaza we krwi. Nastrój jest uzależniony w dużej mierze od równowagi hormonów w tym serotoniny, dopaminy i innych hormonów życiowych, których organizm nie potrafi prawidłowo syntezować w mózgu bez odpowiedniego poziomu tlenu.

Niedobór żelaza jest jedną z głównych przyczyn zespołu niespokojnych nóg, co prowadzi często do zaburzeń snu. Dzięki odpowiedniemu transportowi tlenu do mięśni żelazo zmniejsza skurcze mięśni i ból.

Niedobór jest tak samo groźny jak i nadmiar. Wysokie dawki dodatkowego żelaza mogą powodować działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, skurcze i zaparcia.

Należy pamiętać że żelazo wchodzi w interakcje z innymi minerałami w tym z wapniem. Niektóre badania dowodzą, że wapń może zakłócać wchłanialność żelaza.

Osoby przyjmujące leki na chorobę Parkinsona, raka lub choroby serca mogą mieć utrudnione wchłanianie tych leków podczas przyjmowania preparatów z żelazem. Dlatego każda ewentualna suplementacja powinna być konsultowana z lekarzem.

Źródło: 1

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *